Hoe succesvoller mijn bedrijf wordt, hoe vaker ik me een bedrieger voel en me afvraag of ik dat succes wel verdien. Dit wordt vaak het oplichtersgevoel genoemd, en ondernemers zijn lang niet de enigen die het ervaren.
Het oplichterssyndroom beschrijft het gevoel dat je je succes niet verdient. Het kan je doen twijfelen aan je intelligentie, creativiteit of talent. Het is een psychologisch patroon waarbij je aan je prestaties twijfelt en bang bent om als bedrieger ontmaskerd te worden, ondanks externe aanwijzingen dat je bekwaam bent.
Naar schatting 70% van de mensen ervaart dit oplichtersgevoel op enig moment in hun leven.
Onderzoekers en schrijvers beschrijven vijf archetypen:
- De ‘perfectionist’: stelt zichzelf buitensporig hoge doelen en gaat sterk aan zichzelf twijfelen als die niet worden gehaald.
- De ‘supermens’: drijft zichzelf ertoe harder te werken dan de mensen om zich heen om te bewijzen geen bedrieger te zijn.
- Het ‘natuurtalent’: voelt zich niet goed genoeg als het hard moet werken om iets voor elkaar te krijgen.
- De ‘solist’: wil taken zelfstandig volbrengen en denkt te falen als er om hulp moet worden gevraagd.
- De ‘expert’: heeft het gevoel alle informatie te moeten kennen voordat een project kan beginnen en probeert voortdurend de eigen vaardigheden te verbeteren.
Ik denk dat ik een combinatie ben van de eerste en de laatste.
Psycholoog Pauline Rose Clance was een van de eersten die het oplichtersgevoel bestudeerden en ontwikkelde een test waarmee mensen kunnen inschatten hoe sterk ze dat gevoel ervaren.
Een score boven de 40 wijst erop dat je mogelijk last hebt van het oplichtersgevoel, iets wat veel voorkomt. Door het een syndroom te noemen, kan een gewone ervaring uitzonderlijker klinken dan die is.
Een van de eerste stappen om het oplichtersgevoel tegen te gaan, is die gedachten te erkennen en in perspectief te plaatsen door het patroon te herkennen. Je kunt positieve reacties vastleggen en ze teruglezen wanneer je je een bedrieger voelt.
Bij mijn fotobedrijf helpen de vele positieve beoordelingen die ik krijg en de hoge Net Promoter Score me te beseffen dat ik iets opbouw waar mensen echt waarde aan hechten.
Ook bij elke blog die ik publiceer, ben ik bang dat de informatie tekortschiet, maar de positieve reacties die ik krijg helpen me die zorg te relativeren.
https://twitter.com/Mashstartup/status/1272299385469140993