Mijn personal trainer was de eerste die opperde dat ik misschien afhankelijk was van cafeïne. Vier koppen koffie per dag leek me niet overdreven, maar ik besloot me erin te verdiepen. Cafeïne zit in veel producten. Dit zijn de geschatte hoeveelheden per portie:
- Filterkoffie: 85 mg
- Oploskoffie: 60 mg
- Espresso: 65 mg
- Cafeïnevrije koffie: 3 mg
- Thee: 30 mg
- Cola: 18 mg
- IJsthee: 16 mg
- Energiedrank: 80 mg
- Pure chocolade: 14 mg
- Melkchocolade: 6 mg
- Sommige pijnstillers: 100 mg
- Sommige dieetpillen: 100 mg
Ja, zelfs cafeïnevrije koffie bevat een beetje cafeïne.
Ik had gelezen dat mensen die meer dan ongeveer 100 mg per dag binnenkrijgen, afhankelijk kunnen worden. Dat is maar iets meer dan een gewone kop koffie, al verschilt de reactie per persoon.
Voor veel mensen is koffie in de ochtend een ritueel en een manier om zich alerter te voelen. Cafeïne kan daarbij helpen doordat het de werking remt van adenosine, een stof die een rol speelt bij het opbouwen van slaapdruk terwijl je wakker bent. Naarmate de dag vordert, neemt die druk toe en word je slaperiger. Tijdens het slapen neemt hij weer af.
Cafeïne blokkeert receptoren voor adenosine, waardoor je je minder slaperig voelt. Dat is soms handig, maar het kan ook verhullen dat je rust nodig hebt.
Ik zorg liever voor voldoende slaap dan dat ik op cafeïne vertrouw om vermoeidheid te overwinnen. Cafeïne kan de slaap ook verstoren, want cafeïne heeft een halfwaardetijd van 5 tot 7 uur. Een sterke kop koffie kan daardoor nog vele uren nadat je hem hebt gedronken effect hebben.
Als je om 19.30 uur koffie drinkt, kan er om middernacht nog een aanzienlijke hoeveelheid cafeïne in je lichaam zitten. Daardoor kun je moeilijker in slaap vallen of minder diep slapen.
De oppepper kan na een uur of twee verdwijnen, maar de cafeïne zelf blijft veel langer in je lichaam.
Ik stopte met cafeïne om te zien of ik verschijnselenzou merken. Die kwamen er: hoofdpijn, vermoeidheid, weinig energie en een sombere stemming. Na ongeveer tien dagen was het ergste voorbij.
Daarna beperkte ik me tot drie of vier koppen goede koffie per week, meestal wanneer ik in cafés werk. Ik drink niet meer elke dag koffie.
Nu smaakt elke kop me beter en merk ik de effecten sterker. Ik voel me energieker en creatiever, ben minder angstig en slaap beter — misschien deels doordat ik alleen 's ochtends koffie drink.
Mijn eigen regel is om op de dagen dat ik cafeïne neem onder ongeveer 100 mg te blijven, dat hooguit drie dagen per week te doen en alleen 's ochtends.
Natuurlijk schreef ik dit terwijl ik genoot van een warme café latte en een stuk chocoladeverjaardagstaart. Een beetje ongemakkelijk.