Xeno-oestrogenen zijn een soort omgevingshormonen die oestrogeen, het vrouwelijke geslachtshormoon, nabootsen. Synthetische en natuurlijke xeno-oestrogenen komen in het moderne leven veel voor. Ik maak me zorgen over hun mogelijke invloed op hormonen.
Door het lezen van Estrogeneration werd ik me bewuster van mogelijke bronnen van blootstelling in het dagelijks leven. Zowel mannen als vrouwen kunnen volgens mij beter letten op de producten die ze gebruiken en op hoe die keuzes hun hormonen kunnen beïnvloeden.
Deze stoffen worden in verband gebracht met kanker, obesitas, onvruchtbaarheid, metabool syndroom en allergieën. Hormonen zijn betrokken bij functies zoals:
- Denkvermogen
- Stemming
- Vetstofwisseling
- Spiergroei
- Libido
- Hart- en vaatgezondheid
- Botdichtheid
- Afweer
De moeilijkheid is volgens mij dat de gevolgen van herhaalde blootstelling van dag tot dag nauwelijks merkbaar kunnen zijn en pas op de lange termijn aan het licht komen.
Blootstelling kan uit veel bronnen komen, dus ze allemaal herkennen en vermijden is lastig.
Fabrikanten houden zich aan regels, maar wegen ook kosten en winst af. Ik ga er niet van uit dat de voedingsindustrie elke gezondheidskeuze voor mij maakt.
Sommige vormen van blootstelling heb je niet in de hand, zoals luchtverfrissers in winkels of de verpakking waarin voedsel je bereikt. Ik wil verminderen wat ik zelf kan beïnvloeden. Dit artikel is een begin.
Ik heb veranderingen op een rij gezet die in het dagelijks leven haalbaar lijken: een oefening in via negativa.
Als je voeding, slaap of beweging aandacht nodig heeft, zou ik daar beginnen.
De eenvoudigste aanknopingspunten zijn misschien drinkwater, schoonmaak- en verzorgingsproducten, kleding, beddengoed en bepaalde voedingskeuzes. Ik let ook op lichaamsvet.
Ik heb de lijst per onderwerp ingedeeld:
1. Lichaamsvet
Lichaamsvet is geen xeno-oestrogeen, maar speelt wel mee bij de hormoonbalans omdat vetweefsel oestrogeen produceert. Een hoger lichaamsvetpercentage kan de hormoonbalans en de stofwisseling beïnvloeden.
Voor mij is het vetpercentage een maatstaf voor gezondheid, niet alleen voor uiterlijk. Mannen zouden moeten streven naar 10-14% lichaamsvet en vrouwen naar 20-24%.
Verhouding tussen taille en lengte is een eenvoudige aanwijzing voor je metabole gezondheid. Meet je taille ter hoogte van je navel en deel de omtrek door je lengte. Kom je onder de 50% uit, dan zit je volgens deze maatstaf goed; anders zou je lichaamsvet moeten verliezen.
Mijn uitkomst is 40,7%.
https://twitter.com/KenDBerryMD/status/1442189184765026308
Een reden waarom ik op lichaamsvet let, is de rol ervan bij de aanmaak van hormonen, waaronder oestrogeen. Te veel lichaamsvet kan ook andere hormonen beïnvloeden.
2. In huis
Thuis raken we de hele dag materialen aan en ademen we stoffen eruit in. Ik probeer producten te kiezen met minder stoffen waarover ik me zorgen maak.
Tapijten: Koop bij voorkeur tapijten en vloerkleden van natuurlijke materialen zoals katoen of kurk, en kies voor een houten vloer of tegels. Als je synthetisch tapijt houdt, zijn katoenen sokken een optie.
Douchewater: Installeer een douchefilter om de hoeveelheid chemische stoffen te verminderen die je tijdens het douchen via je huid opneemt.
Kaarsen: Gebruik alleen bijenwaskaarsen, geen synthetische kaarsen.
Voedselverpakkingen: Bewaar voedsel nooit in plastic, zeker niet als het warm is. Koop en bewaar voedsel in houten, metalen of glazen verpakkingen. Glazen verpakkingen kun je hergebruiken om eten te bewaren. Plastic is het laatste materiaal waarin voedsel verpakt zou moeten worden, maar toch zit het overal in. Doe na aankoop voedingsmiddelen zo snel mogelijk in je eigen bewaarbakken.
Kookgerei: Ik probeer plastic uit mijn keuken te houden. Ik gebruik liever pannen van roestvrij staal of gietijzer en keukengerei van hout of metaal.
Meubels: Sommige banken en matrassen bevatten synthetische materialen zoals polyester, die mogelijk chemische stoffen afgeven. Overweeg natuurlijke materialen als je meubels vervangt, of gebruik een katoenen opleglaag als je meubels van kunststof zijn.
Roken: Rook niet en laat ook niemand anders in huis roken.
3. Voeding
Voedsel en de verpakking ervan zijn andere mogelijke bronnen van stoffen die ik wil beperken. Kraanwater en bepaalde plantaardige voedingsmiddelen zijn voorbeelden waar ik naar kijk.
https://open.spotify.com/episode/0u1PVqU7kOskfTpwCgr4Fn?si=ZJTLazNqQsGY6PmI1t4eaA
Kraanwater: Ons waterzuiveringssysteem is goed in het verwijderen van bacteriën, maar minder goed in het afbreken van oestrogenen. Sommige stoffen kunnen in de watervoorziening terechtkomen en zuivering verwijdert niet elk spoor. Een waterfilter zonder plastic is dan de minst slechte optie. Mineraalwater uit glazen flessen is het beste, al kan dat behoorlijk duur worden.
Soja: Wees geen sojajongen. Eet het helemaal niet of eet alleen af en toe gefermenteerde sojaproducten zoals tempeh.
Bier: Ik beperk bier vanwege mijn zorgen over de hormoonachtige stoffen erin. Laat bier helemaal staan, drink af en toe rode wijn of drink helemaal geen alcohol.
Granen: Vermijd alle granen, ook maïs. De pesticiden die bij de teelt worden gebruikt, hebben een sterke oestrogene werking.
Zuivelproducten: Schrap vloeibare zuivelproducten en boter, tenzij ze volledig van met graan gevoede dieren afkomstig zijn en in glas zijn verpakt.
Oliën: Koop alleen kwaliteitsoliën die in glas worden bewaard.
Lijnzaad: Lijnzaad bevat zeer veel fyto-oestrogenen: plantaardige stoffen die de werking van oestrogeen in het lichaam nabootsen. Ja, het is een goede bron van omega 3, maar er zijn betere bronnen zonder xeno-oestrogenen. Eet het niet.
Conserven: Vermijd voedsel dat in metaal wordt bewaard.
Vlees: Wat dieren eten, kan de samenstelling van hun vlees beïnvloeden. Dieren die maïs en soja eten, leveren heel ander vlees dan grasgevoerde dieren. Eet alleen biologisch vlees van grasgevoerde dieren, verpakt in papier.
Zeevruchten/vis: Eet alleen wildgevangen vis en zeevruchten; helaas zitten de oceanen vol xeno-oestrogenen.
Koffie: Drink biologische thee en koffie. Niet-biologische koffie is het op één na meest bespoten gewas ter wereld.
Thee: Drink biologische thee. Zet hem met losse theeblaadjes en een theezeef, niet met voorverpakte plastic theezakjes die miljoenen microplastics in heet water afgeven.
Zout: Koop geen zeezout, maar bijvoorbeeld Himalayazout.
4. Schoonmaakmiddelen
Veel schoonmaakmiddelen uit de winkel zijn goedkoop, maar waar mogelijk kies ik liever voor eenvoudige ingrediënten.
Gelukkig kun je alle schoonmaakmiddelen zelf maken met slechts een paar basisingrediënten: water, zuiveringszout, azijn, Marseillezeepvlokken en eventueel wat etherische olie voor de geur.
Allesreiniger: Meng 50% azijn en 50% water in een plantenspuit. Voeg etherische olie toe (geen lavendel) als je de geur niet prettig vindt.
https://twitter.com/gijsheerkens/status/1534972549196566535
Wasmiddel: Meng 500 milliliter water met 2 eetlepels Marseillezeepvlokken, 2 eetlepels zuiveringszout, 2 eetlepels azijn en een paar druppels etherische olie (geen lavendel).
Je kunt dit ook als afwasmiddel gebruiken.
Afwasmiddel: Meng 500 milliliter water met 2 eetlepels Marseillezeepvlokken, 2 eetlepels zuiveringszout, 2 eetlepels azijn en een paar druppels etherische olie (geen lavendel).
Je kunt dit ook als wasmiddel gebruiken.
Plastic schoonmaakdoekje: Gebruik alleen herbruikbare katoenen doekjes.
Ontstopper: Meng zuiveringszout en azijn en giet het mengsel in de afvoer. Dat gebruik ik bij een verstopte afvoer.
5. Persoonlijke verzorging
Als je iets niet zou eten, moet je het volgens mij ook niet op je huid smeren. Net als gewone schoonmaakmiddelen vormen moderne verzorgingsproducten een te grote oestrogene belasting voor onze gezondheid.
Wat je echt nodig hebt, kun je zelf maken met zuiveringszout, kokosolie en wat etherische oliën.
Anticonceptiepil: Ik beschouw hormonale anticonceptie als schadelijk en vermijd liever hormonen van buitenaf. Ik zou liever andere keuzes rond seks maken en meer leren over natuurlijke gezinsplanning.
Make-up: Ik kies liever voor een eenvoudigere benadering van uiterlijk, waaronder gezond eten en voldoende slapen.
Shampoo: Probeer de no-poo-methode.
Zeep: Misschien hoef je niet elke dag elk deel van je lichaam met zeep te wassen. Gebruik gewoon water en geef je huid rust. Als je geen sterk bewerkt voedsel eet, ruik je toch niet onaangenaam.
Tandpasta: Meng kokosolie met zuiveringszout en voeg naar smaak een paar druppels etherische pepermuntolie toe.
Mondwater: Dat gebruik ik liever niet vanwege het effect op mondbacteriën.
Kauwgom: Ik kies liever voor mastiekgom.
Deodorant: Meng vloeibare kokosolie, maïzena, zuiveringszout en etherische citroenolie (voor de geur) in een klein glazen flesje. Laat het mengsel in de koelkast hard worden. Wrijf het onder je oksels en laat het intrekken.
Parfum: Gebruik het niet of spuit het rechtstreeks op je kleding.
Bodylotion: Gebruik kokosolie of koop Vanman's Tallow & Honey-balsem,
Handzeep: Ik was mijn handen liever met water en gebruik af en toe alcohol, in plaats van standaard handzeep te gebruiken.
Gezichtsbalsem: Gebruik kokosolie of koop Vanman's Tallow & Honey-balsem.
Lippenbalsem: Gebruik pure bijenwas of koop Vanman's pepermunt-bijenwaslippenbalsem.
Nagellak: Vermijd nagellak en nagellakremover helemaal.
Zonnebrandcrème: Gebruik die niet, maar zorg voor veilige blootstelling aan de zon. We hebben om verschillende redenen zonlicht nodig om te overleven. Bedek je huid verder.
Condooms: Overweeg natuurlijke condooms te kopen of te bestellen, want het zaaddodende middel nonoxynol-9 verstoort de hormoonhuishouding.
Glijmiddel: Overweeg natuurlijk glijmiddel te kopen of te bestellen, want het zaaddodende middel nonoxynol-9 verstoort de hormoonhuishouding.
6. Overig
Tot slot nog een paar andere dingen om in gedachten te houden.
Kassabonnen: Vraag er niet om of weiger ze.
Speelgoed: Geef je kinderen houten speelgoed, geen plastic. Ze stoppen het ook in hun mond.
Kleding: Vermijd synthetische materialen zoals polyester en elastaan. Draag alleen kleding van 100% katoen, wol of linnen.
Ondergoed: Ik heb liever natuurlijke stoffen op mijn huid. Vermijd synthetische materialen zoals polyester en elastaan. Draag natuurlijke stoffen zoals katoen of zijde.
Beddengoed: Vermijd synthetische materialen zoals polyester. Gebruik alleen beddengoed van 100% katoen, wol of linnen.
Wil je meer over dit onderwerp weten, bekijk dan het onderstaande interview. Dr. Anthony Jay is de auteur van Estrogeneration, het boek dat ik in de inleiding noemde.